اهمیت اکسیژن و دی اکسید کربن تخم شترمرغ

اهمیت اکسیژن و دی اکسید کربن تخم شترمرغ

اهمیت اکسیژن و دی اکسید کربن تخم شترمرغ

اهمیت اکسیژن و دی اکسید کربن تخم شترمرغ

اهمیت اکسیژن و دی اکسید کربن تخم شترمرغ : دو نوع گاز تنفسی وجود دارد: اکسیژن (O2) و دی اکسیدکربن (CO2) که هر دوی آنها برای رشد جنین ضروری هستند. در اتمسفر در سطح دریا به میزان ۲۰/۹۴ درصد اکسیژن و فقط ۰/۰۳ درصد دی اکسیدکربن وجود دارد. اکسیژن برای واکنش های شیمیایی سلول های جنین لازم است (یعنی متابولیسم) که مواد شیمیایی (قند، چربی و پروتئینها) را به انرژی و اجزاء ساختاری تبدیل می کند و آب و دی اکسیدکربن به عنوان محصولات پسماند تولید می شوند.

هر سلول بدن در نتیجه «سوختن مواد شیمیایی با اکسیژن برای تولید انرژی»، زنده است و اگر رسیدن اکسیژن به این «سوخت و ساز» متوقف شود یعنی متابولیسم متوقف می شود و سلول ها، بافت ها و نهایتاً جنین میمیرند. دی اکسیدکربن پسمانده مسموم کننده ای است که محصول متابولیسم است و باید قبل از آن که به سطح زیان آورش برای رشد برسد از بدن خارج شود.

باقی ماندن دیاکسیدکربن در بدن نیز اهمیت دارد زیرا در خون و دیگر مایعات بدن حل می شود و pH آنها را حفظ می کند. اسیدیته خون به وسیله جنین کنترل و به دقت تنظیم می شود. تغییرات میزان اسیدیته خون می تواند بر واکنش های شیمیایی و پیوند سلولی تأثیر بگذارد و کارآمدی آنها را کاهش دهد که در نتیجه بر رشد و تکثیر سلول تأثیر می گذارد. میزان دیاکسیدکربن خون خصوصاً در فرآیند هاچ بسیار مهم است.

» تبادل گازهای تنفسی

چگونه تخمهای پرندگان تنفسی می کنند ؟ در پرندگان تبادل گازها در ریه ها صورت می گیرد. وقتی که هوای تازه (O2 بیشتر و CO2 کمتر) وارد ریه ها می شود، اکسیژن به بافت ریه نفوذ می کند و وارد خون می شود و با هموگلوبین گلبولهای قرمز خون ترکیب میشود و در بدن انتشار مییابد. پسماند دی اکسیدکربن که به وسیله سلول ها در بدن تولید می شود در پلاسمای خون حل می شود و به ریهها باز میگردد. سپس دی اکسیدکربن از طریق سلولهایی که رگهای خونی و ریهها را پوشانده اند، از پلاسما وارد هوا می شود تا هنگام بازدم پرنده خارج شود. بنابراین، هنگامی که هوا از ریهها خارج می شود حاوی میزان اکسیژن کم و دی اکسیدکربن بالا است.

اهمیت اکسیژن و دی اکسید کربن تخم شترمرغ
اهمیت اکسیژن و دی اکسید کربن تخم شترمرغ

» جنین شترمرغ سانان

جنین پرنده هم اصولی مشابه برای تبادل گاز دارد اما اندام هایش برای تبادل گاز متفاوتند. در محیط آبکی تخم، ریه های جنین در حال رشد، پر از مایع است و در معرض هوا قرار ندارد، بنابراین نمیتواند به عنوان تبادل کننده گاز عمل کند. فقط هنگامی که جنین به اتاقک هوایی نفوذ پیدا می کند به هوا دست یافته و شروع به دمیدن آن در ریه ها و کیسه های هوائی اش می کند. قبل از سوراخ کردن داخلی، جنین در آب خفه نمی شود زیرا تا وقتی که به اتاقک هوایی در طی هچ دست نیافته، ریه هایش از هوا پر نمی شود. تقریباً جنین باید برای تمام مراحل رشد به غشاءهای سرشار از خون اکتفا کند که درون پوسته قرار گرفته اند.

» رگهای خونی

رگهای خونی زیادی دارد اما در تماس مستقیم با غشاء داخلی پوسته تخم نیست و این موضوع کارآمدی آن را در تبادل گاز محدود می کند. این مسأله در ابتدای جوجه کشی مشکلی بوجود نمی آورد، زیرا میزان تنفس جنین کوچک، پایین است. هنگامی که جنین بزرگ تر می شود، غشاء کوریو آلانتوئیس به عنوان ارگان تنفسی عمل می کند و در ارتباط نزدیک با غشاء داخلی پوسته تخم رشد مییابد. غشاء کوریو آلانتوئیس تا چند ساعت آخر زندگی درون تخم تبادل گازها را انجام میدهد. هنگامی که در طی فرآیند ه چ ریه ها از هوا پر می شود و عملکرد طبیعی شان را شروع می کنند، غشاء کوریو آلانتوئیس به تدریج کم اهمیت می شود و هنگامی که پرنده از تخم بيرون می آید فعالیت آن متوقف می شود.

پس از بیرون آمدن جوجه از تخم، می توان غشاء کوریو آلانتوئیس را دید که به داخل پوسته چسبیده است. بنابراین تنفس در پرندگان بالغ و جنین آنها به هم شبیه هستند که در آن اکسیژن و دی اکسیدکربن به غشاء نازک نفوذ میکنند (به ترتیب روی سطح ریه یا سطح غشاء کوریو آلانتوئیس) و به وسیله خون گردش مییابد. هر چند که در چگونگی تماس هوا با بافت سرشار از خون، کاملاً با هم تفاوت دارند. پرندگان بالغ به طور مداوم تنفس می کنند، هوا را وارد و از ریه ها خارج می کنند. جنین به این شکل تنفس نمی کند و باید تنفسی را فقط از طریق انتشار هوا از منافذ پوسته انجام دهد.


درباره نویسنده