مصرف اکسیژن و تولید دی اکسیدکربن تخم شترمرغ

مصرف اکسیژن و تولید دی اکسیدکربن تخم شترمرغ

مصرف اکسیژن و تولید دی اکسیدکربن تخم شترمرغ

مصرف اکسیژن و تولید دی اکسیدکربن تخم شترمرغ

مصرف اکسیژن و تولید دی اکسیدکربن تخم شترمرغ : نقش مهمی در جوجه کشی تمام تخمهای پرندگان دارند اما باید غلظت اکسیژن یا دی اکسیدکربن در آشیانه شترمرغسانان وحشی که کانون توجه به دما و رطوبت بوده، اندازه گیری شود. مصرف اکسیژن در تخم های شترمرغ فقط چندین بار تحت شرایط آزمایشگاهی بررسی شله است (شکل ۱- ۹ و ۳-۹). مصرف اکسیژن در دماهای مختلف جوجهکشی متفاوت است (شکل ۹-۱). با دمای بالاتر میزان متابولیسم جنین افزایش مییابد و مصرف اکسیژن نیز بالاتر میرود. هرچند صرف نظر از دما یک الگوی پایه ای جهت مصرف اکسیژن وجود دارد. میزان اکسیژنی که توسط جنین مصرف می شود در ابتدا بسیار پایین است ولی تا روز ۳۰ جوجه کشی به صورت نمایان و سریعی افزایش مییابد.

» کاهش مصرف اکسیژن تخم شترمرغ

تخم (روز ۳۹) با کاهش مصرف اکسیژن به میزان ۲۵ درصد به نقطه اوج کاهش می رسد و در ادامه تا زمان هچ در روز ۴۲، افزایش مییابد . این الگوی پایه برای امو و رئی هم صدق می کند اما با پرندگان دیگر (مانند مرغ) که رشد جنینی سریع تری دارند که شرایط پایداری را در مصرف اکسیژن نشان می دهند ولی کاهش در مصرف اکسیژن قبل از سوراخ کردن تخم نشان نمی دهند، متفاوت است. برعکس، گونه های زودرس پرندگان (مثل طوطی) طی سوراخ کردن تخم افزایش نمایی در میزان مصرف اکسیژن نشان می دهند.

مصرف اکسیژن و تولید دی اکسیدکربن تخم شترمرغ
مصرف اکسیژن و تولید دی اکسیدکربن تخم شترمرغ

کسر تنفسی (RQ) که نسبت دیاکسیدکربن تولید شده به مصرف اکسیژن است، میتواند نوع مواد شیمیایی که در سلول ها سوخت و ساز شده است را نشان دهد. ۱ = RQ نشان می دهد که برای انرژی فقط از کربوهیدرات استفاده شده، در حالی که اگر فقط چربیها مورد استفاده قرار گیرند ۰/۷۱ = RQ می شود (یعنی اکسیژن بیشتری لازم است تا چربیها سوخته شوند). اگرچه پروتئینها دارای RQ متوسطی هستند (۰/۸۱ = RQ)، ارقام مشابه معمولا ترکیبی از چربی ها و کربوهیدرات های مورد استفاده را نشان میدهند. RO تخمهای شترمرغ طی ۱۰ روز آخر رشد به میزان ۰/۷۹ اندازه گیری شده است اما هنوز این میزان برای تخم امو و رئی اندازه گیری نشده است.

» متابولیسم

اهمیت اندازه گیری مصرف اکسیژن به دلیل آن است که متابولیسم جنین را نشان می دهد. به ازای مصرف هر میلی لیتر اکسیژن حدود ۲۱ ژول انرژی تولید می شود. حدود روز بیست و هشتم جوجهکشی جنین شترمرغ در تخمی با وزن ۱۵۰۰ گرم در هر ساعت ۱۵۰ میلی لیتر اکسیژن مصرف می کند و این میزان برابر با تولید ۰/۹۷۵ وات انرژی است. بیشتر این انرژی برای مصرف مواد مغذی، ساخت بافت های جدید و رشد مورد استفاده قرار می گیرد. به علاوه، حدود ۱٬۷۵۰٬۰۰۰ کیلوژول انرژی مصرف می شود.

» پوسته تخم شترمرغ

نفوذ پذیری پوسته و تبادل گازهای تنفسی نفوذپذیری پوسته می تواند تأثیر عمیقی بر رشد و متابولیسم جنین داشته باشد که نه تنها از طریق تأثیرش بر تبادل بخار آب (مراجعه به ۳-۸) است بلکه همچنین بر تبادل گازهای تنفسی هم مؤثر است. میزان رسانائی پوسته برای انتقال اکسیژن (GO۲) و میزان اکسیژن موجود در هوا (PeO2 = ۱۹/۷ KPa) ثابت هستند. بنابراین میزان اکسیژن موجود در پوسته (PiO2) است که میزان انتقال از پوسته را کنترل می کند. در بافت جنین محدودیت کمتری برای فشار جزئی اکسیژن وجود دارد (حدود KPa ۱۳/۳).

هنگامی که این محدودیت به بالاترین حد می رسد جنین نمی تواند به راحتی و بدون آن که خطری برای زندگی اش داشته باشد بر آن غلبه کند و بنابراین APO2 نمیتواند افزایش یابد. اگر نفوذپذیری پوسته نسبتاً کم باشد این ترکیب مانع آن می شود که جنین اکسیژن لازم برای رشد و نمو طبیعی را کسب کند و مجبور است که با میزان اکسیژن موجود خود را وفق دهد (یعنی تطابق دهنده اکسیژنی”؛ شکل ۴-۹) در این صورت ابتدا به رشد صدمه می رسد اما در نهایت جنین بر اثر خفگی میمیرد زیرا پوسته انتقال اکسیژن به درون تخم را محدود می کند. البته ذخیره معکوس دی اکسیدکربن درون تخم هم وجود دارد زیرا پوسته تخم GCO2 کمی دارد.


درباره نویسنده